CƠ THỂ SẼ RA SAO NẾU THIẾU KẼM?

KẼM LÀ GÌ?

Kẽm là một khoáng chất thiết yếu mà cơ thể không thể tự sản xuất hoặc dự trữ với số lượng lớn. Vì vậy, chúng ta cần bổ sung kẽm thường xuyên thông qua thực phẩm hằng ngày.

Kẽm kí hiệu hóa học là Zn

Kẽm tham gia vào hoạt động của hơn 300 enzyme trong cơ thể, góp phần duy trì nhiều chức năng quan trọng như:

• Tổng hợp protein.
• Phân chia và phát triển tế bào.
• Tăng cường miễn dịch.
• Hỗ trợ quá trình lành vết thương.
• Duy trì vị giác và khứu giác.
• Hỗ trợ tăng trưởng và phát triển.

THIẾU KẼM ẢNH HƯỞNG ĐẾN CƠ THỂ NHƯ THẾ NÀO?

Suy giảm hệ miễn dịch

Kẽm giúp cơ thể sản sinh và kích hoạt các tế bào miễn dịch. Khi thiếu kẽm, cơ thể có thể:

• Dễ bị cảm lạnh.
• Dễ mắc các bệnh nhiễm khuẩn.
• Thời gian hồi phục sau bệnh kéo dài hơn.

Vết thương lâu lành

Kẽm đóng vai trò quan trọng trong quá trình tái tạo mô và tổng hợp collagen.

Nếu thiếu kẽm, các vết thương ngoài da có thể mất nhiều thời gian hơn để phục hồi, đồng thời tăng nguy cơ nhiễm trùng.

Rụng tóc

Thiếu kẽm có thể ảnh hưởng đến chu kỳ phát triển của tóc.

Tóc của người thiếu kẽm sẽ rất yếu, rụng nhiều hơn bình thường và tốc độ mọc chậm hơn hẳn người có đủ kẽm trong cơ thể.

Tuy nhiên, rụng tóc có thể do nhiều nguyên nhân khác nhau, vì vậy cần được đánh giá toàn diện nếu tình trạng kéo dài.

Giảm vị giác và khứu giác

Kẽm tham gia vào hoạt động của các tế bào cảm nhận vị giác và khứu giác.

Khi thiếu kẽm, một số người có thể cảm thấy ăn không ngon miệng, khó cảm nhận mùi vị thức ăn và giảm cảm giác thèm ăn.

Ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ nhỏ

Ở trẻ nhỏ, thiếu kẽm có thể gây chậm tăng trưởng chiều cao, chậm tăng cân, biếng ăn, dễ mắc bệnh nhiễm trùng. Do đó, việc đảm bảo trẻ được cung cấp đầy đủ kẽm thông qua chế độ ăn là rất quan trọng.

Sự phát triển thể chất của trẻ rất cần đến kẽm

Ảnh hưởng đến làn da

Thiếu kẽm có thể khiến da dễ gặp các vấn đề như khô, bong tróc, mụn lâu lành, viêm da,....

Giảm khả năng sinh sản ở nam giới

Kẽm tham gia vào quá trình sản xuất hormone sinh dục nam và sự phát triển của tinh trùng.

Thiếu kẽm kéo dài có thể ảnh hưởng đến chất lượng tinh trùng và khả năng sinh sản. Tuy nhiên, đây chỉ là một trong nhiều yếu tố tác động đến sức khỏe sinh sản.

Sinh lý nam giới cũng được hỗ trợ bởi kẽm

NHỮNG AI CÓ NGUY CƠ THIẾU KẼM

Một số nhóm đối tượng có nguy cơ thiếu kẽm cao hơn gồm:

• Trẻ em đang trong giai đoạn phát triển.
• Phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú.
• Người cao tuổi.
• Người ăn chay trường nếu khẩu phần không được cân đối.
• Người mắc bệnh đường tiêu hóa làm giảm hấp thu dinh dưỡng.
• Người thường xuyên sử dụng rượu bia.

NHỮNG THỰC PHẨM GIÀU KẼM

Để phòng ngừa tình trạng thiếu kẽm, việc xây dựng một chế độ ăn uống đa dạng và cân đối là rất quan trọng. Kẽm có nhiều trong các thực phẩm có nguồn gốc động vật, đặc biệt là hải sản. Trong đó, hàu được xem là một trong những nguồn cung cấp kẽm dồi dào nhất. Bên cạnh đó, tôm, cua và các loại cá cũng là những lựa chọn tốt giúp bổ sung khoáng chất thiết yếu này.

Hàu là một trong những thực phẩm giàu kẽm nhất

Ngoài hải sản, các loại thịt đỏ và thịt gia cầm như thịt bò, thịt heo và thịt gà cũng chứa lượng kẽm đáng kể, đồng thời cung cấp nguồn protein chất lượng cao cho cơ thể.

Đối với những người yêu thích thực phẩm có nguồn gốc thực vật, hạt bí, hạt điều, hạnh nhân, đậu xanh và đậu nành là những thực phẩm giàu kẽm nên được bổ sung thường xuyên vào khẩu phần ăn. Ngoài ra, sữa, sữa chua, phô mai và trứng cũng góp phần cung cấp kẽm cùng nhiều dưỡng chất cần thiết khác.

Các loại hạt cũng chứa rất nhiều kẽm

Bên cạnh đó, các loại ngũ cốc nguyên hạt như yến mạch, gạo lứt và bánh mì nguyên cám cũng là nguồn bổ sung kẽm tự nhiên, đồng thời giàu chất xơ và vitamin, góp phần xây dựng một chế độ dinh dưỡng lành mạnh và cân bằng.

Việc kết hợp đa dạng các nhóm thực phẩm trên trong bữa ăn hằng ngày sẽ giúp cơ thể được cung cấp đầy đủ kẽm, hỗ trợ tăng cường sức khỏe và duy trì các hoạt động sinh lý bình thường.

 

CÓ NÊN TỰ Ý BỔ SUNG KẼM TẠI NHÀ KHÔNG?

Đối với hầu hết người khỏe mạnh, bổ sung kẽm thông qua chế độ ăn uống cân đối vẫn là phương pháp được ưu tiên. Việc xây dựng thực đơn đa dạng với các thực phẩm giàu kẽm như hải sản, thịt, trứng, sữa, các loại hạt và ngũ cốc nguyên hạt thường đã đủ đáp ứng nhu cầu của cơ thể.

Trong một số trường hợp đặc biệt, bác sĩ có thể chỉ định sử dụng viên bổ sung kẽm khi người bệnh được xác định thiếu kẽm qua thăm khám và xét nghiệm, hoặc thuộc nhóm có nhu cầu kẽm cao hơn bình thường như phụ nữ mang thai, người mắc các bệnh lý làm giảm hấp thu dinh dưỡng hoặc người đang trong quá trình điều trị theo chỉ định chuyên môn.

 

Tăng khẩu phần thịt thay vì tự ý uống các loại viên kẽm trên thị trường

 

Tuy nhiên, không nên tự ý sử dụng viên uống bổ sung kẽm trong thời gian dài nếu chưa có hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia y tế. Việc bổ sung quá nhiều kẽm không chỉ gây ra các tác dụng phụ như buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy mà còn có thể làm giảm khả năng hấp thu các khoáng chất quan trọng khác, đặc biệt là đồng và sắt, từ đó ảnh hưởng đến sức khỏe tổng thể.

 

KẾT LUẬN

Kẽm tuy chỉ là một khoáng chất vi lượng nhưng lại đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với hệ miễn dịch, sự phát triển của cơ thể, sức khỏe làn da, khả năng lành vết thương và nhiều chức năng sinh lý khác.

Một chế độ ăn uống cân đối với đầy đủ thịt, hải sản, các loại hạt, ngũ cốc nguyên hạt và rau củ sẽ giúp cơ thể được cung cấp lượng kẽm cần thiết mỗi ngày. Thay vì tự ý sử dụng thực phẩm chức năng, hãy ưu tiên bổ sung kẽm từ thực phẩm tự nhiên và chỉ dùng viên bổ sung khi có chỉ định của nhân viên y tế.

Quốc Hương hy vọng bài viết đã giúp bạn hiểu rõ hơn về vai trò của kẽm cũng như những dấu hiệu cảnh báo khi cơ thể thiếu khoáng chất quan trọng này. Đừng quên theo dõi chuyên mục Kiến thức dinh dưỡng để cập nhật thêm nhiều thông tin hữu ích về vitamin, khoáng chất và bí quyết chăm sóc sức khỏe cho cả gia đình.